Mury Pałacu Marsa, zniszczone przez ludzkie zaniedbanie i obojętność, skrywają wiele tajemnic, o których uporczywie milczą. Ziemia, na której stoi rezydencja, pamięta o wiele więcej niż archiwa. Pod tym niebem miało miejsce wiele ważnych wydarzeń, o których nie zachowało się ani jedno słowo… Wiele z tych stron odległej przeszłości, które zniknęły bez śladu, wciąż jest obecnych w ustnej tradycji dworskich urzędników, choć z skąpymi wzmiankami. Miejscowi twierdzą, że pod Pałacem Marsa mógł znajdować się tunel (niektórzy podobno widzieli do niego wejście!), być może nawet wcześniejszy, zbudowany nie dla rezydencji Komorowskich (druga połowa XIX wieku), lecz dla zamku królewskiej starszyzny.
Oczywiście, są tacy, którzy wzruszając ramionami, powiedzą, że to tylko gadanie. Ale mimo wszystko koniecznie musimy to sprawdzić, zdając sobie sprawę, że to, czego szukamy (a znajdziemy!), może nie być dawnymi ruinami, a jedynie ich cieniami…
Zainteresowanie legendą pałacową wiąże się również z wyjaśnieniem kwestii, czy wzgórze, na którym stoi Pałac Marsowy, było miejscem, gdzie znajdował się Zamek Starostyński? Wiadomo na pewno, że poprzednikiem dwupiętrowego pałacu (który jest odnotowany na pocztówkach z początku XX wieku) był parterowy budynek, w którym mieszkali pierwsi właściciele majątku – hrabiowie Łosi i hrabiowie Komorowscy. Dom ten jest opisany w inwentarzu z 1831 roku (patrz: artykuł o rezydencji). Jest całkiem prawdopodobne, że budynek ten był ośrodkiem administracyjno-politycznym Starostwa Czarnego Wyszeńskiego.
Dlatego rozpoczynając śledztwo, zdecydowaliśmy się na przebadanie terenu wokół pałacu metodą sondowania georadarowego. Pozwala ona na wykrycie pozostałości dawnych fundamentów lub innych elementów wskazujących na istnienie dawnej zabudowy na wskazanym terenie. W centrum uwagi znalazła się oczywiście legenda pałacowa o podziemnych przejściach.
Na tym pierwszym etapie naszych badań nie natrafiliśmy na żadne ślady obecności starożytnych fundamentów ani podziemnego tunelu. Oczywiście to nie koniec, ponieważ nasze badania dopiero się rozpoczęły. W najbliższym czasie (po zakończeniu prac doraźnych) Fundacja planuje powrócić do badań tego miejsca (i prawdopodobnie innych stanowisk wchodzących w skład zespołu pałacowo-parkowego) – w tym celu zostaną przeprowadzone badania archeologiczne.
Odniesienie. Zasada działania podziemnego radarowego urządzenia sondującego opiera się na emisji ultraszerokopasmowych (nanosekundowych) impulsów fal elektromagnetycznych o szerokości metrowej i decymetrowej oraz odbiorze sygnałów odbitych od granic rozdziału warstw badanego ośrodka, które charakteryzują się różnymi właściwościami elektrofizycznymi. Charakterystyki kinematyczne i dynamiczne tych fal przechowują informacje o ośrodku. Aby określić obecność podziemnych wyjść z budynku, wzdłuż obwodu pałacu przesunięto 4 profile georadarowe (krok 0,2 m, odległość między antenami 1 m) o łącznej długości 102 m.
