Odosobnione zespoły pałacowo-parkowe to relikty epoki majątków ziemskich, które w Galicji mogły należeć wyłącznie do szlachty, magnatów i mieszczan lwowskich. Majątki te były administracyjnie wydzielone, a ich właściciele korzystali ze szczególnych przywilejów. To był jak inny świat, który trwał do 1939 roku.

Niestety, do dziś zachowało się niewiele takich rezydencji – są niczym krople z morza majątków, w których jeszcze niecałe sto lat temu tętniło życie. Jedynie w granicach współczesnego rejonu Sudova Vyshny, oprócz Sudova Vyshny, istniały dwory w Wowczyszczyszczach, Wołostkowie, Dmytrowiczach, Dowhomostyskach, Didiatyczach, Kulmatyczach, Makuniowie, Mokrzanach Wielkich i Mokrzanach Małych. Dziś nie ma po nich śladu. Pozostały ruiny Pałacu Marsa i dziki park… Status zabytku o lokalnym znaczeniu – a pałac (od 26 lutego 1980 r.) i park (od 9 października 1984 r.) mają taki status – który jest z natury chroniony, w rzeczywistości nie uchronił tych obiektów przed stopniowym zniszczeniem, ale prawdopodobnie dzięki niemu mogły przetrwać do dziś nawet w takim stanie.

Pałac wzniesiony w stylu historyzmu i park założony w stylu francuskim stanowią wyjątkowe zabytki na tle ogólnie zubożałego dziedzictwa historycznego tego regionu. Rewitalizacja zespołu pałacowo-parkowego powinna nastąpić nie tylko poprzez odbudowę, ale także poprzez wszechstronne studium jego przeszłości – wtedy niemi świadkowie historii – majestatyczni i tragiczni, pouczający i sprzeczni, a co najważniejsze – niesłusznie zapomniani – zaczną do nas przemawiać, opowiadając o tych, którzy tworzyli historię Sudowyszniańszczyzny (i Galicji) na długo przed nami.

Przeszłość Sudowej Wiszny jest bogata we wszelkie przejawy wzlotów i upadków ludzkiego ducha. W tym mieście, znanym od czasów książęcych, dochodziło do zamachów na księcia Daniela Romanowicza. W późniejszych czasach szlachta zbierała się tu na sejmiki. W Sudowej Wisznie urodził się pisarz-polemista i mnich Iwan Wyszenski – to właśnie z badaniami jego dziedzictwa związana była pierwsza wizyta Iwana Franki w tym miejscu. W XVI wieku w mieście powstało jedno z pierwszych bractw na Ukrainie, a w XVII wieku powstało tu centrum malarzy ikon. W połowie i drugiej połowie XVII wieku miasto często cierpiało z powodu nieustannych wojen – jego mieszkańcy nigdy nie widzieli tylu armii! Jeden z podróżników w XVIII wieku pisał, że w Sudowej Wisznie, z powodu trudów wojny, nie zachowały się żadne zabytki architektury, poza klasztorem Świętej Trójcy. Zreformowany, wzniesiony przez słynnego architekta Paolo Fontanę w 1730 roku. Kolejnym kultowym budynkiem, który przetrwał do naszych czasów, choć w bardzo opłakanym stanie, jest Pałac Marsowy. Jest on integralną częścią przeszłości Sudovych Vyshny, a jego zachowanie i odbudowa będą wyrazem szacunku dla minionych pokoleń i istotnym wkładem w kształtowanie obecnego środowiska kulturowego zarówno społeczności, powiatu, jak i regionu.